Merhaba,
Bugün itibarıyla yeni bir kitap blogu yayına başlıyor. Kitap söyleşilerinin internet adresi sloganıyla web dünyasında yerini alan Kitap Blogu'nun ilk konuğu, "Yarından Önce Ölme" romanının yazarı, Hatay Payaslı emekli öğretmen Uğuz Oğuz.
Uğur hoca için çok yönlü bir sanatçı kişilik diyebilirim. Çünkü kendisiyle 2021'de yaptığımız Huzur Veren Ses adlı müzik söyleşisinde ilk kez bir araya gelmiştik. Dolayısıyla o sohbette sorduğum Uğur Oğuz kimdir sorusunu bu sefer tekrarlamadım. Uğur hocanın kendisini tanıttığı cevabı orada bulabilirsiniz.
Uğur Oğuz ve eşi Hatice Oğuz, 16 kasım pazartesi günü Erzin'e geldiler -ki teşekkür ediyorum geldikleri için, ayaklarına sağlık- bu söyleşiyi Atatürk Parkı içerisinde yer alan Nuri Ulusu Halk Kütüphanesi'nde yaptık. Sohbete zaman zaman Hatice hanım da dahil oldu.
Geçen yıl Kavim Yayıncılık'tan çıkan ve dört bölümden oluşan 320 sayfalık kitapta, gizemli bir kadın Kızılırmak'a kendini atarken ardında bir dünya soru işareti bırakıyor. Kadın orada sularla boğuşurken, kitabın baş kahramanı olan genç öğretmen de bu sorularla boğuşuyor kitap boyunca. Öğretmenin elinde bir kâğıt parçası var... "Doğru soruları sor" yazıyor. İşte ben de kitabın yazarına doğru soruları sorarak keyifli bir içerik oluşturmaya çalıştım. Umarım söyleşimizi beğenirsiniz.
Kitap Blogu'na hoş geldiniz!
![]() |
| Uğur Oğuz, ilk romanı Yarından Önce Ölme ile... |
Uğur Oğuz ve Müzik
Öncelikle şunu sormak istiyorum: Müzikle hâlâ uğraşıyor musunuz? Meselâ söz yazıyor musunuz, beste yapıyor musunuz?
Uğur Oğuz: Eskisi gibi değil... eskiden çok daha fazla zaman ayırıyordum müziğe. Son dönemlerde yazarlıkla beraber daha az zaman ayırmaya başladım. Bunu söyleyebilirim. Söz yazma konusu da şiire evrildi artık. Bir şiir kitabım çıktı bu arada geçen yaz başı. O şekilde yani.
Beş yıl evvel yaptığımız söyleşide, "Hiçbir zaman, 'Ben icracıyım' demedim. Ben besteciyim. Bu benim için daha cazip. Özgürüm o an" diye ifade ettiniz kendinizi. Besteci ruhunuz söndüğü zaman müzisyen kimliğiniz iptal mi oldu artık? Başkalarının bestelerini söylemeyi düşünmediniz mi? Anonim türküler de olabilirdi.
Uğur Oğuz: Besteci ruhum söndü diyemem, sönmedi. Özgürlük devam ediyor. Tam tersi başka şekillerde devam ediyor, yani boyut değiştirdi.
Şu yazdığım kitap tamamen bir kurgu, kurmaca bu. Özgür ruhum olmasaydı bu kurmacayı yazamazdım.
Hatta şarkılardan ve bestelerden daha özgür olduğumu bile söyleyebilirim şimdi. Çünkü şarkılarda -o zaman da söylemiştim- her şeyi tam anlatamazsın, eksik kalabilir. Ama kitap yazarken istediğin her şeyi anlatma şansın var. En azından olayla ilgili aklından geçenleri kahramana söyletme şansın var... söyletebiliyorsun. Seni kimse engelleyemez bu konuda. Onun için o özgür ruhu kaybetmiş değilim. Sadece disiplin değişti şu an.
Daha önce müzikle uğraşıyordum... gene uğraşabilirim, gene dönebilirim. Çok seviyorum müziği çünkü... ama yazarlık da çok benimsediğim bir şey, üstüme giydirdiğim bir şey ve daha özgür bir alan, daha özgür bir disiplin benim için yazarlık.
Ha şeyi de sormuştun: Başkalarının bestelerini söylemek.
Düşünmedim.
Anonim türküler olsun.
Uğur Oğuz: Hiç düşünmedim. Onu çok söylediler bana, "Anonim türkülerden söyle" diye ama hiç düşünmedim söylemeyi.
Zaten, "icracı değilim" demiştiniz.
Uğur Oğuz: Değilim. Öyle bir iddiam yok benim... o başkasının işi. Yani bu alanda kendini yetiştirmiş bir sürü insan var, sanatçı var. Onların işi yani benim değil.
(ads)
2021'deki ilk söyleşi esnasında, bir kitap çıkaracağınızı söylemiştiniz. Ben onu kayda geçtim diye hatırlıyorum ama röportajı baştan sona okudum, o ifadeyi bulamadım. Demek aklımda kalmış kitap konusu, ki orada aradım. Neyse... O bahsettiğiniz kitap, bu roman değildi her hâlde.
Uğur Oğuz: Bu romandı.
Ama bundan önce bir şiir...
Uğur Oğuz: O şiir kitabıydı. Bundan önceki kitabım şiir kitabıydı ama ben de onu hatırlıyorum, "kitap çıkarmayı istiyorum" dediğimi. Kitabı hatırlıyorum, buydu o çünkü.
"Yarından Önce Ölme" Kitap Düşüncesinin Doğuşu
Bundan iki ay önce sizinle yaptığım telefon görüşmesinde, Manavgat'tan yeni geldiğimi söylemiştim. "Manavgat'ın neresindeydin" dediniz. "Kızılağaç" dedim. İş için gitmiştim bir otele. Oteli sordunuz, ismini söyledim. "Haa yok yok" karşılığını verdiniz. Neyse... Sonra bir gün kitabınızı okumaya başladım. Romanın, "Yine Geliyorlar" başlıklı ikinci bölümü Antalya'nın Manavgat ilçesinin Kızılağaç turizm merkezinde geçiyor, yani Tarfur Palm Beach adlı hayalî bir otelde... Otel işleriyle ilgili çok detaylı anlatımlar var. Belli ki derin gözlemler yapmışsınız. "Yarından Önce Ölme" romanına hazırlık sürecini başından itibaren anlatır mısınız?
Uğur Oğuz: Çok güzel bir soru bu.
Bu kitabı yazma fikrim 1994'te oluştu. Başladım da hatta bir 10-15 sayfa da yazdım. Rize'den Avanos'a tayin olmuştuk o zaman. Nevşehir'in kışları soğutur, uzundur falan. Orada yazıyordum, defterim vardı. Sonra devam edemedim, bıraktım. Öyle kaldı bu.
![]() |
| Gemini'ın çizimiyle romandan bir sahne |
Kitabı okuyanlar biliyor... kitap bir intihar vak'asıyla başlıyor. Kitabı yazmaya başlamadan önce aklımdaki tek şey bu intihardı. İntihar eden bir kız var ve bu kız orada romanın kahramanı hocaya kendi intiharını izletiyor. Böyle bir dram var yani.
Zaten romanın kahramanı hoca da ondan sonra birtakım ruhsal çöküntüye uğruyor, tehdit altında hissediyor kendini falan filân böyle gelişip gidiyor. Kitabın yazma çalışması o zaman başladı.
Sonra bıraktım gittim. Hatta o defteri de kaybettim.
Daha sonra işte benin küçük oğlum var; Yiğit. O sürekli dürttü beni. "Baba bir kitaba başlamıştın, onu yaz bitir, yaz bitir..."
Sanıyorum bunu da anlatmıştım.
Yok, sadece, "Kitap var sırada" demiştiniz.
Uğur Oğuz: Buydu yani...
Daha sonra Yiğit'in beni itelemesiyle tekrar başladım yazmaya. Bu kitabı 7 ay falan sürdü yazıp bitirmem.
![]() |
| Kitabın ön kapağı |
Otel şeyleri... evet çok iyi gözlemledim. Neler olup bittiğini, orada çalışanların dünyasını falan çok iyi gözlemlediğimi düşünüyorum. Bir de işleyişi gözlemledim. Çünkü Payas'taki olaylarla o otelin bir kesişme noktası vardı. Orada birleşiyor olaylar.
Burada (Payas) "büyük patron" denilen kişinin sürekli oraya gittiğinden bahsediliyor.
Kahraman da burada bir şey bulamayacağına karar verdi ve "en iyisi" dedi, "gidip otelde ben bir araştırma yapayım."
Şansını denedi yani.
Çünkü kimse konuşmuyordu Payas'ta. İnsanlar konuşmazsa cevap da bulamıyorsun.
"Avanos'ta yazdım" dediğim bir 10-15 sayfalık şey sadece başlangıçla ilgili... Yani kahraman Avanos'a geliyor, orada dolaşıyor falan filân. Oralar sadece... detaylar yok.
Kadının intihar etme sahnesine girmemiştim daha... öyle bıraktım. Ama kafamdaki tek şey buydu. O Sallanan Köprü'de intihar eden bir kadın var ve intiharını da hocaya özellikle izlettiriyor.
Gri Şehir Payas'ta Yaşamak
"Her yer fabrika bacası, duman"
Üçüncü bölümün başlığı: "Gri Şehir"
Ben romanın bu bölümden itibaren olan kısmının Ankara'da geçeceğini düşünmüştüm bir an. Çünkü Ankara için "gri ve soğuk şehir" derler.
Üstelik ikinci bölüm biterken sahneye giren Yılmaz adlı mafya adamı Ankaralı, ana karakterin otelden iş ve oda arkadaşı Varol da Ankaralı.
Fakat görüyoruz ki aslında gri şehir derken Payas'ı kastediyorsunuz. "Metal şehir" diyorsunuz.
Şimdi siz bu romanda yer yer günümüz gerçeklerine değiniyorsunuz. İşte pahalılık, diplomalı işsizler, sağlık sektöründe özel muayene ücreti gibi toplumsal mevzular.
Payas bu romanda neleri nasip aldı gerçek hayattan? Payas'ta yaşamak nasıl bir şey? Romanda da geçtiği gibi, "Nasıl yaşanır burada" dediğiniz oldu mu hiç?
Uğur Oğuz: Oldu, çok oldu.
Payas'ın doğusu dağ, batısı deniz, güneyi sanayi, kuzeyi sanayi ve Payas'ın kuzeyiyle güneyi arasında 5 kilometrelik mesafe var... belki 5 km. de yoktur yani, dağla deniz arasında. Payas bu kadar küçük bir yer ve kuşatılmış bir yer. Yani hem güneyinden, hem kuzeyinden bacalı fabrikalarla kuşatılmış bir yer.
Şimdi böyle bir yerleşim yerinin havası elbette ki kirli olur ve gri olur. Duman çünkü her yer... fabrika bacası. Her yer baca dumanı. Demir çelik fabrikaları, haddehaneler daha çok bu hava kirliliğini yapıyor.
![]() |
| Sokakları tertemiz olduğundan keyif yapan işçiler |
"Para, gittiği yere kirli ilişkileri de götürür"
Romanda ilçeye bir mafya çöküyor. Malı mülkü olan insanlara zorla imza attırıp ellerindekini alıyorlar. Zengin iş insanları bir gecede iflâs ediyor. Tehditle, şantajla Payaslıları birbirine kırdırtıyorlar, öldürtüyorlar. Cinayet, gasp, araba ve dükkân yakma, adam kaçırma, ortadan kaybolan insanlar, uyuşturucu ticareti, buna ilaveten bir de tecavüz edilip öldürülen kadınlar. Herkes birbirinden şüphe ediyor. Sosyal hayat bitiyor. Hatta öyle ki belediyenin temizlik işçileri süpürecek çöp bulamıyor, çünkü kimse dışarı çıkamıyor korkudan, alışverişlerini yapıp, işlerini halledip evine dönüyor Payas halkı. Bir şehrin başına gelebilecek felâketlerden birini yaşıyor Payas. Hatta romanın ana karakteri, "Doğduğum, büyüdüğüm memleketim şimdi işgal altında" diye üzülüyor. İlçeye metal üretimiyle büyük paralar girmesinin bir sonucu olarak bu evreni kurmuşsunuz. Yani kötülüğün kaynağı para değil de; para hırsı. Saf zenginlik değil de; emek vermeden, kısa yoldan zenginleşmek. "İnsanların ruhları grileşmeye yüz tutmuştu" diyorsunuz. Uğur Oğuz'u dertlendiren neydi?
Uğur Oğuz: Tam söylediklerin ya!
Payas benim doğduğum, büyüdüğüm yer. İnsanın doğduğu yer ana vatanıdır, benim ana vatanım da Payas.
1966 doğumluyum. Yetmişten itibaren çok iyi hatırlıyorum Payas'ı.
Sanayi gelmeden önce çok güzeldi Payas. Sonra sanayi geldi, işte her şey geldi ondan sonra... para geldi. Para zaten gittiği yere kendisiyle birlikte pek iyileri taşımıyor, genelde kötüleri taşıyor. Yani kötü derken hani ideal toplum açısından düşünüyorum. İdeal topluma ulaşma anlamında kötü şeyleri de yanında taşıyor para. Paranın böyle bir özelliği var maalesef.
Her yerde böyle mi?
Değil.
Ama bizim ülkemizde böyle oldu işte.
(ads)
Para bir yere girmişse onunla birlikte işte köşe dönmeler, köşe kapmalar, haksız kazançlar...
Ben Payas özelinde bir şeyler anlattım ama tabi ki kurgu, altını çize çize söylüyorum bu bir kurgu, fakat zannedilmeye ki bunlar yaşanmıyor. Yaşanıyor. Birçok yerde yaşanıyor bunlar yani.
Para gittiği yere göç ederken heybesine bu tür ilişkileri de alıp getiriyor.
Payas için üzüldüğüm de bu.
Yani bir; doğası bozuldu.
İki; insan ilişkileri bozuldu.
Son 30-40 yılın mottosu; kısa yoldan zengin olabilmenin yollarını bulabilmek. Gençler hep bunun peşinde.
İlk defa bir kitap yazıldı bu konuyla ilgili. Bir şehre çöreklenmiş bir mafyatik yapılanmayla ilgili benim bildiğim ilk yazılan kitap Yarından Önce Ölme. Şu elindeki kitaptır yani.
Yine Payas'tan devam edelim. Payas'ı, "üretimden kazanılan paradan nasibini alamamış şehir" diye tanıtıyorsunuz. Gerçekten böyle mi? Eğer böyleyse neler yapılmalı? Nasıl bir Payas düşlüyorsunuz?
Uğur Oğuz: Katma değeri yüksek işlerdi bir zamanlar demir çelik işleri. Şimdi pek öyle değil. O dönemlerde çok para döndü, çok para girdi çıktı Payas'a ve Payas bundan hak ettiğini alamadı diye düşünüyorum. Yani alabilseydi sahilimiz, yollarımız çok daha güzel olurdu.
![]() |
| Kitabın arka kapağı |
Bu kitaptan çıkarmamız gereken derler var mı?
Uğur Oğuz: Var. Bu kitaptan çıkarmamız gereken çok basit bir ders var.
İki şey çok önemli...
Birincisi; korkuyla insanlara yaptıramayacağınız şey yok. Her şeyi yaptırabilirsiniz.
İkincisi de; bu kitabın bütünü. Bütününe dikkat etmek lâzım. Meselâ kitabın kahramanının hiçbir özelliği yok. Hiç böyle güçlü birisi değil.. hasta, zayıf birisi. Hasta oluyor sürekli, kafası karışıyor, morali bozuluyor... Ondan sonra işte ne kavga etmeyi biliyor, ne silâh kullanmayı biliyor, ne yukarılarda arkadaşları falan var. Fakat bir şeyi biliyor: Doğru soru sormayı başarıyor bir şekilde ve içsel bir şekilde doğrunun peşinden gidiyor. İkinci şey de budur. Yani eğer doğru yerden yakalayabilirseniz olayları, sizi içinizdeki ses doğru yönlendiriyor, doğru sonuçlara ulaşıyorsunuz.
Yeni Roman: Cin Kule'nin Esrarı
Yeni bir kitap hazırlığındasınız.
Uğur Oğuz: Evet, yeni kitap basılacak. "Şubat" dedi yayın evi.
Tarihî bir kitap. 1906 ilâ 1916 arasında Payas'ta geçiyor. Adı, "Cin Kule'nin Esrarı" olacak. İlginç bir kitap olacağını düşünüyorum.
![]() |
Hatice Oğuz ve Uğur Oğuz |
Uğur hocanın eşi Hatice Oğuz...
Eşinizin sanatsal çalışmalarını nasıl buluyorsunuz? "Gene eline aldı sazını. Gene kalemi eline aldı" mı diyorsunuz?.. yoksa "bir şeylerle oyalanıyor" gibi mi?..
Hatice Oğuz: Yok canım... yani sonuçta eline alırsa bundan çok doğru, güzel şeyler çıkartacağını bildiğim için çok mutlu oluyorum.
Sizden de bahsetmişti ilk röportajda. "Ağaç oyma işiyle uğraşıyor, o da sanatçı" demişti.
Hatice Oğuz: Yani bir ara evet yapıyordum, şuanda yapmıyorum da. Ahşap oyma sanatıyla uğraşıyordum. Ara verdim diyelim.
(ads)
Kitap Blogu
Kitap Söyleşilerinin İnternet Adresi
Yazarlarla, şairlerle, kütüphanelerle, kitap kafelerle, kitap kurtlarıyla, sahaflarla söyleşilerin yayınlanacağı Kitap Blogu'nun ilk konuğu sizdiniz.
Uğur Oğuz: Hayırlı olsun.
Kitap Blogu hakkında ne söylemek istersiniz?
Uğur Oğuz: Ya Kitap Blogu'ndan önce şunu söylemek isterim... daha önce de söylemiştim: Senin çok amatör ve çok içten bir çaban var, bir mücadelen var. Bunu takdir ediyorum en baştan beri ve başarılı olmanı istiyorum. Üretmeye çalışıyorsun sürekli, bir şeyler yapmaya çalışıyorsun... bu takdire şayan.
Dediğin konuda da; bir kitap kurdu muyum? Değilim. Fakat iyi bir kitap okuyucusuyum. Kitap okurum. Ama böyle bütün zamanımı...
Hatice Oğuz: Çok iyi bir dinleyicidir aynı zamanda.
Uğuz Oğuz: Ha iyi dinlerim. Bütün zamanımı da kitap okumaya ayırmam yani. Hayatım normal sürer... belli bir bölümüne kitap okumayı koyabilirim.
Ben de merakla, yapacağın röportajları okuyacağım. Bekleyeceğim daha doğrusu merakla.
![]() |
| Uğur Oğuz ile söyleşi hatırası |
Bekleyelim görelim. Söyleşi içim teşekkür ederim. Bol ilhamlar, bol okurlar dilerim. Kaleminize kuvvet...
Uğur Oğuz: Teşekkür ederiz. Sağ olasın.
Hatice Oğuz: Kitabı da muhakkak okusunlar. Ters köşe yapan bir kitap.
Son Sözler
Ses kaydını bitirdikten sonra yeni kayıt dosyaları açtım ve Uğur hoca ekledi...Şimdi bu kitabın türü; Fransızca noir kitap deniyor; yani kara roman. Bu kara romanların ortak özelliği işte kahramanın belirgin yetenekleri yok, sıradan birisi olması... biraz psikolojik olması kitabın. Yer yer karamsarlıkların çökmesi insanların üzerine. Finaller genelde işte bu kitaptaki gibi çok beklenmedik şekilde biter. Kara romanın özeti bu yani.Dörtyol'da (Hatay) bir kitap okuma kulübü var, Sayfa 109 diye. Onlarla okur yazar buluşması yapacağız bu ayın 27'sinde; 27 kasımda.(alert-success)
(ads)
Kitaptan Altını Çizdiklerim
- Yaşamın bir gün doğal ya da doğal olmayan nedenlerle bitebileceği düşüncesi daima en uzak fikirdir.
- İnsan terbiye edilmesi çok zor bir mahlûk...
- Acı çekmeyi bilmeyenlerin şımarıklıklarının sonucu yaşanıyor. Bildiğimiz, tanıdığımız, her gün gördüğümüz, aynı havayı soluduğumuz çiğ insanların acı çekmeyi bilmemelerinin neticesi. Zulmediyorlar insanlara...
- Bu ülke geç kalmışların ülkesi.
- Kendini arayanlara otobüs yolculuğu yazmalı doktorlar.
- Bugüne kadar öğrendiği en kıymetli hayat kuralı; içinde bulunduğun durumu en yalın cümlelerle anlat, sesin ve beden dilin anlattıklarını desteklesin...
- Hataylı olmak çok ilginç bir şeydi. Hatay'ı belli bir yere konumlandıramıyorlar ve fikir yürütemiyorlardı. Diyarbakırlı olmakla Hataylı olmak çok farklıydı. Ya da Rizeli olmakla Hataylı olmak. Bir Hataylı kimdir? Ne düşünür? Dini ve etnik kökeni nedir? Fikir yürütemiyorlardı. Ama tabiî ki sosyolojik yapıyı bilenler, "Arap mısın" diye sorabiliyorlardı.
- Çok boktan bir düzen bu. Birkaç yılda ülke nasıl bu hâle geldi? Gerçi bu taciz, tecavüz ve öldürme olayları hep vardı. Ama bu dönemde ayyuka çıktı. Çünkü insanların beynine cezasızlık diye bir gerçek yerleşti. Ne yaparsam yapayım çok fazla tutmazlar beni içeride bilinciyle ruhlarının tüm sapkın yanlarını cesurca ortaya sermekten kaçınmıyorlar. Arızalı ruh taşıyan o kadar çok birey vardı ki bu ülkede... Nasıl üretebiliyoruz bu kadar arızalı ruhu? Nedir bunun kaynağı? Daha kaç genç kız insanlık dışı saldırılardan sonra ölecek?
- Endişe karar alma sürecine olumsuz etki eder ve yapacağı herhangi bir şey kötü sonuçlar doğurabilirdi.
- İyi insan olmak bir proje, bir ütopya mıydı yoksa gerçekten böyle bir şey var mıydı?..
- Öfkeli insanların savunma mekanizmaları zayıf olur ve doğru iletişim kurulabilirse saf gerçekleri söylerler.
- Benim tek aşkım o. Mezarda bile onu beklerim.
- Konuşmaya ihtiyacı olanı dinlemezsen saygı görmezsin. İnsanların genel sorunlarından biri de budur. Anlatmaya ihtiyaç duyarlar çoğu zaman ve bu saatler sürebilir. Sabırla dinlersen anlatıcının zihninde unutulmaz bir yerin olur.
- Ölmek için erkendi, yaşamak için geç kalmamaları gerekiyordu.
- Kadın olmanın zorluğu çalışan kadın olduğunda katlanıyor, doyurulamamış eril arzuların objesi hâline geliyor ve hiçbir izne gerek duyulmadan bedenine yapılmış saldırılara maruz kalabiliyordu.
- Unutmaya çalıştığın şeyler bir süre sonra çiviye döner, ucu sivrildikçe sivrilir. Aklına gelen her bir ayrıntıda etine daha çok batar. Acıdan kıvranır durursun. Anlatmak iyi bir çaredir ama yaptıkların seni nefesin gibi takip eder, kurtulamazsın.
- Yemek lâfını duyunca birden canlanıverdi.
- Toplumun dengesini korku bozar. Eğer görünür yerlerde yeterince şiddetli işler yaparsan, korku ve panik hızla yayılır... Önce birkaç kişi itiraz eder, sen bunların cezasını ânında kesersin. O saatten sonra kimse konuşamaz olur.
- Korkan insan, âşık insana benzer. Başka bir âleme geçer.
- Aşk ve korku demişti, insanı başka bir şeye dönüştürür.
(alert-passed)








